Për vite me radhë, zyrtarët kinezë e dënonin kërkesën e SHBA-së që pronari kinez i TikTok të shiste operacionet e tij amerikane si një grabitje në mes të ditës. Tani mediat shtetërore kineze po e përshëndesin atë që mund të jetë një marrëveshje për ta bërë pikërisht si një fitore për të dy palët. Dhe të premten, udhëheqësi më i lartë i Kinës, Xi Jinping, dhe presidenti Trump pritet të flasin në telefon për të bekuar marrëveshjen.
Për Kinën, kjo përmbysje e dukshme do të ishte një mënyrë për t’i ofruar presidentit amerikan dukjen e një fitoreje në një çështje që i qëndron afër zemrës, shpëtimi i aplikacionit shumë popullor të videove që ai e konsideron si ndihmë për t’u lidhur me votuesit e rinj dhe për të fituar rizgjedhjen. Në këmbim, Pekini arrin të blejë më shumë hapësirë për të negociuar mbi çështjet që i interesojnë më shumë: tarifat, teknologjinë dhe Tajvanin.
“Ka peshq shumë më të mëdhenj për t’u zënë,” tha Yun Sun, drejtoreshë e programit për Kinën në Stimson Center në Uashington. “Nëse Kina mund të përdorë këto lëshime të vogla për të krijuar një atmosferë pozitive, për marrëdhënie më të mira SHBA-Kinë, ata do të duan ta bëjnë,” tha ajo, duke iu referuar TikTok-ut.
Marrëveshja për TikTok dhe telefonata mund të hapin rrugën për një samit të mundshëm muajin e ardhshëm, takimi i tyre i parë ballë për ballë në mandatin e dytë të zotit Trump. Pekini do të preferonte ta priste zotin Trump, por dy liderët mund të takohen edhe në krah të një samiti rajonal në Korenë e Jugut.
TikTok mund të ketë qenë gjithmonë një mjet pazari për Kinën. Fati i aplikacionit në Shtetet e Bashkuara, ku shihet si kërcënim për sigurinë kombëtare, zbehet krahasuar me problemet e tjera të Pekinit si kontrollet e eksportit amerikan dhe tarifat, të cilat mund të kufizojnë zhvillimin ekonomik dhe teknologjik të Kinës.
Algoritmi i rekomandimit të TikTok është gjithashtu më pak novator dhe për këtë arsye më pak i rëndësishëm për udhëheqjen kineze sesa ishte pesë vjet më parë kur filloi saga rreth aplikacionit.
E gjithë kjo e bën TikTok “një lëshim të konsumueshëm,” sipas Dimitar Gueorguiev, drejtor i studimeve kineze në Universitetin Syracuse. “Zyrtarët kinezë e kanë lënë çështjen të zvarritet për vite, duke e mbajtur në rezervë si një problem që një ditë mund ta zgjidhnin për të zbutur presionin nga Uashingtoni,” tha ai. “Një marrëveshje tani i kushton Pekinit më pak se kur nisën negociatat, ndërkohë që ende ofron përfitimin maksimal në dukje kompromisi.”
Në llogaritjen e Pekinit, momenti për ta përdorur kartën TikTok është tani, kur Kina, me kontrollin e saj mbi mineralet kritike, beson se mban levën maksimale që mund ta përdorë në një takim me Trump. Kina përpunon gati 90 për qind të magneteve nga metalet e rralla të botës që nevojiten për prodhimin e makinave, turbinave me erë, avionëve dhe më shumë.
“Pala kineze është shumë më e përvojshme dhe ka shumë më tepër tolerancë dhe është shumë më taktike,” tha Li Daokui, një ekonomist i njohur në Universitetin Tsinghua në Pekin. “Ata e dinë çfarë duan SHBA-të dhe e kuptojnë stilin e negociatave të Trump.”
Për ta joshur Trump, Kina mund të angazhohet të blejë më shumë sojë amerikane, diçka që presidenti ka thënë publikisht se shpreson ta shohë, ose të blejë avionë Boeing.
Por Pekini duhet të veprojë shpejt për ta bërë real një premtim të tillë. Është vonë për të blerë prodhimin e këtij viti të sojës dhe libri i porosive të Boeing po mbushet shpejt. Udhëheqësit kinezë përballen gjithashtu me rreziqe reale në negociatat me dikë aq të paparashikueshëm sa Trump.
“Ata e kuptojnë se duhet një marrëveshje tregtare për të hapur rrugën që Trump të vijë në Kinë, dhe duan të sigurohen që kjo të mos jetë e tërheqshme, që ata të mos e vënë zemrën mbi tavolinë dhe SHBA-të thjesht ta godasin me thikë,” tha Dr. Sun.
“Ata nuk mund të parashikojnë nëse kjo do të ndodhë sërish, por e dinë se nëse ndodh, do të ishte poshtëruese për udhëheqësin kinez.”
Megjithatë, Xi me shumë gjasë do të hyjë në telefonatën e së premtes me vetëbesim. Larg të qenit i izoluar nga presioni amerikan, ai ka treguar se Pekini ka shumë miq. Më herët këtë muaj, ai kryesoi një paradë të madhe ushtarake në Pekin, i shoqëruar nga presidenti Vladimir Putin i Rusisë dhe Kim Jong-un i Koresë së Veriut. Disa ditë para kësaj, ai priti udhëheqës të tjerë, përfshirë kryeministrin indian Narendra Modi, në një samit sigurie në Tianjin.
Imazhi i Trump si i fundit në një varg të gjatë udhëheqësish botërorë që udhëtojnë në Pekin për t’i treguar respekt liderit më të fuqishëm të Kinës në dekada do të forconte besueshmërinë e Xi në vend, ku zyrtarët po luftojnë për të ringjallur ekonominë. Një udhëtim i tillë do të përcillte gjithashtu idenë e udhëheqësit kinez që po kërkohet nga presidenti amerikan.
“Kina do të dojë të tregojë se SHBA-të kanë më shumë nevojë për të,” tha Ali Wyne, këshilltar i lartë për kërkime dhe avokim për marrëdhëniet SHBA-Kinë në International Crisis Group.
Ndoshta edhe më e rëndësishme, një vizitë shtetërore i jep Pekinit mundësinë të kontrollojë pamjen dhe të përpiqet të shmangë llojin e qortimit publik nga Trump që presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky përjetoi në Shtëpinë e Bardhë në shkurt.
“Ata nuk janë të gatshëm të marrin rrezikun që udhëheqësi i tyre të shkojë në SHBA dhe të qortohet,” tha Dr. Sun.
Momentumi po rritet për një takim. Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth kanë folur me homologët e tyre kinezë javët e fundit, dhe Trump ka sinjalizuar për muaj me radhë interesin e tij për t’u takuar me udhëheqësin kinez, të cilin presidenti e përshkruan si një “mik të mirë” dhe ka thënë shpesh se e admiron.
Pekini ka të ngjarë të shtyjë për lehtësimin e tarifave të vendosura nga Trump mbi atë që ai thotë se është dështimi i Kinës për të ndalur kimikatet e përdorura për të prodhuar drogën fentanil. Kina gjithashtu dëshiron që Uashingtoni të zbusë kontrollet e eksportit mbi çipet e avancuara dhe të reduktojë mbështetjen e saj për Tajvanin, që Pekini e pretendon si pjesë të Kinës.
Biseda e së premtes do të jetë një mundësi për liderët të shohin nëse mund të bien dakord për më shumë marrëveshje që të dyja palët mund t’i paraqesin si fitore, në mënyrë që një samit të ketë kuptim.
“Kjo telefonatë do të ndihmojë të përcaktohet nëse të dyja palët janë aty, apo nëse zgjedhin një angazhim më pak të rëndësishëm” në krah të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor në Korenë e Jugut, tha Amanda Hsiao, drejtoreshë për Kinën në Eurasia Group, një firmë që këshillon investitorët.
Zyrtarët kinezë kanë thënë se konturet e një marrëveshjeje të arritur këtë javë në Madrid me homologët e tyre amerikanë shkojnë përtej TikTok-ut dhe përfshijnë uljen e barrierave të investimeve dhe përmirësimin e bashkëpunimit tregtar dhe ekonomik, tema që ka gjasa të diskutohen edhe gjatë telefonatës.
Xi mund t’i bëjë thirrje gjithashtu Trump të ndjekë rrugën e tij dhe të injorojë zërat më luftarakë në administratën e tij që udhëheqësi kinez i sheh si përpjekje për ta frenuar Kinën. Herën e fundit që dy liderët folën në telefon, në qershor, Xi e krahasoi marrëdhënien mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës me një anije të madhe të mbajtur në kurs nga dy timonierë të fuqishëm. Ai paralajmëroi Trump të “qëndrojë larg nga shqetësime të ndryshme apo edhe sabotime.”
“Ka dallime të rëndësishme mendimi mes Trump dhe këshilltarëve të tij. Kina ka gjasa të kërkojë të provojë dhe të shfrytëzojë ato dallime,” tha zoti Wyne nga International Crisis Group.
Fakti që dy liderët po flasin fare sugjeron për disa se marrëdhënia po stabilizohet. Nëse kjo vazhdon varet nga mënyra se si shkon takimi ballë për ballë mes dy liderëve.
“Deri atëherë nuk mund të themi me siguri ‘po’, kjo është një marrëdhënie relativisht e qëndrueshme dhe e parashikueshme,” tha Wu Xinbo, dekani i Institutit të Studimeve Ndërkombëtare në Universitetin Fudan në Shangai. “Mund të them se po ecim në atë drejtim, por treguesi kryesor do të jetë samiti i ardhshëm.”
New York Times, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL