Duke folur pas një rezolute të miratuar nga Parlamenti Evropian (PE) më 13 shtator, Erdogan tha se ai mund të shkëputet nga blloku që Ankaraja ka shpresuar të bashkohet për vite me radhë, por ka pasur pak hapa konkretë dhe bisedimet e pranimit janë ngrirë në mënyrë efektive.
Rezoluta e PE miratoi një raport të botuar nga Komisioni Evropian vitin e kaluar, i cili thotë se procesi i pranimit të Turqisë në BE “nuk mund të vazhdojë” pa një “ndryshim dramatik kursi” nga Ankaraja.
Erdogan u përgjigj duke akuzuar bllokun se “po bën përpjekje për të shkëputur lidhjet me Turqinë”, duke shtuar: “Ne do të bëjmë vlerësimet tona në lidhje me këtë zhvillim dhe nëse është e nevojshme mund të ndajmë rrugët me BE”.
Rezoluta përmban gjithashtu disa kritika ndaj Turqisë, duke përfshirë zgjedhjet e mbajtura në maj, çështjet e të drejtave të njeriut dhe marrëdhëniet e saj me Rusinë.
Nga ana tjetër, Ministria e Jashtme turke njoftoi se rezoluta përfshin “akuza dhe paragjykime të padrejta”.
“Ky raport është një reflektim i qasjes së zakonshme sipërfaqësore dhe jovizionare të Parlamentit Europian, si në marrëdhëniet me vendin tonë ashtu edhe në të ardhmen e BE-së”, tha ministria. “Kjo tregon se sa larg është institucioni nga zhvillimi i një qasjeje reale strategjike ndaj BE-së dhe rajonit tonë”.
Turqia ka pasur një bashkim doganor me BE-në dhe ka qenë një kandidate për pranim që nga viti 1995. Negociatat për anëtarësimin e plotë, të cilat u hapën në 2005, kanë ngecur që nga fundi i viteve 2010 dhe përpjekjet diplomatike për t’i ringjallur ato kanë dështuar.
Interesat e ndërsjella dhe mënyrat për t’i arritur ato
Retorika në rezolutën e PE dhe toni që përdori ishin në përputhje me raportet e mëparshme të bllokut kur vlerësoi situatën politike në Turqi, sipas Sinan Ulgen, një bashkëpunëtor i lartë në qendrën e mendimit Carnegie Europe me qendër në Bruksel.
“Dhe në të njëjtën mënyrë, ajo nuk arrin të prodhojë një mënyrë konstruktive për të ardhmen e marrëdhënieve të ndërsjellta dhe një alternativë ndaj kursit aktual negativ,” tha Ulgen.
Megjithëse PE ka vetëm ndikim të kufizuar në zgjerimin e bllokut, ai ka kërkuar pezullimin zyrtar të negociatave të pranimit në BE me Turqinë disa herë në vitet e fundit me vota jodetyruese.
Përveç kësaj, disa vende anëtare, si Austria, Franca dhe Gjermania, i kanë bërë thirrje në të kaluarën Turqisë për një formë të ndryshme partneriteti me bllokun në vend të anëtarësimit të plotë.
Pavarësisht, tha Ulgen, nuk është realiste të besohet se oferta e Turqisë për anëtarësim të plotë do të përfundojë zyrtarisht.