Edhe pse Ministria e Drejtësisë pohon se sektori civil ka qenë dhe do të jetë i përfshirë në mënyrë aktive në përgatitjet për ndryshimet në Kodin Zgjedhor, faktet tregojnë se kjo është vetëm pjesërisht e vërtetë, pasi përfaqësuesit e organizatave të shoqërisë civile ende nuk janë të përfshirë në mënyrë aktive në grupin e punës që përgatit ndryshimet. Në kontekstin e largimit të përfaqësuesve të LSDM-së nga grupi i punës, nevoja për pjesëmarrje aktive dhe të vazhdueshme të përfaqësuesve të shoqërisë civile në të gjithë procesin e ndryshimeve fiton edhe më shumë rëndësi. Sepse ata do të jenë një lloj kontrolluesi i procesit dhe do të jenë në gjendje të marrin pjesë në mënyrë aktive dhe të vazhdueshme me propozimet e tyre, shkruan Vërtetëmatësi.
Autor: Teofil Bllazhevski
Është e padiskutueshme që organizatat e shoqërisë civile (OJQ-të) nuk janë të përfshira në mënyrë aktive në ndryshimet në legjislacionin zgjedhor, kryesisht në Kodin Zgjedhor (KZ), një proces që është udhëhequr nga Ministria e Drejtësisë (MD) për njëfarë kohe. Edhe pse ministria e lartpërmendur e mohon këtë, dhe megjithëse Ministri Igor Filkov pohoi të kundërtën vetëm dhjetë ditë më parë, të paktën për momentin, nuk ka një vullnet të dukshëm për t’u përfshirë në mënyrë aktive në grupin e punës të përbërë nga parti parlamentare dhe deputetë të pavarur që përgatisin ndryshimet. Kjo është në kundërshtim jo vetëm me rekomandimet e OSCE/ODIHR-it për përfshirjen e OJQ-ve në një proces të tillë, por edhe me qëndrimin e Këshillit për Bashkëpunim me OJQ-të, i cili gjithashtu i bëri rekomandime Ministrisë së Drejtësisë për të përfshirë sektorin e shoqërisë civile në përgatitjen e ndryshimeve në Kodin Zgjedhor.
Cili është qëndrimi i Ministrisë së Drejtësisë?
Ministria e Drejtësisë beson se organizatat e shoqërisë civile janë të përfshira. Përgjigja e dhënë për këtë temë, e përgatitur nga Portalb.mk, ndër të tjera, thonë:
“Në takimin me Ministrin e Drejtësisë, përfaqësuesve të nismave të pavarura civile iu dhanë udhëzime të paraqesin propozimet dhe komentet e tyre, të cilat do të shqyrtohen nga grupi i punës. Organizatat e shoqërisë civile gjithashtu do të kenë mundësi të marrin pjesë në atë seancë dhe të shpjegojnë propozimet e tyre. Kjo u pranua nga ana e tyre, që do të thotë se ata dhe institucionet kompetente do të përfshihen në proces… Prandaj, pretendimet se organizatat e shoqërisë civile nuk janë të përfshira në reformat në legjislacionin zgjedhor janë të pabaza. Ata janë të përfshirë, duhet të japin propozime dhe t’i shpjegojnë ato në kuadër të grupit të punës. Edhe kjo u pranua nga ana e tyre”, thuhet në përgjigjen për Portalb.mk.
Kjo përgjigje nga Ministria e Drejtësisë bazohet në takimin e vetëm që ata kanë pasur deri më tani me një pjesë të sektorit të shoqërisë civile, të cilat janë iniciativat e pavarura që, përveç aktiviteteve të tyre të tjera, janë të përfshira në mënyrë aktive në procesin zgjedhor me kandidatët e tyre. Megjithatë, duhet theksuar se ai takim i mbajtur më 16 prill të këtij viti nuk u mbajt me iniciativën e Ministrisë së Drejtësisë, por me kërkesë të përfaqësuesve të iniciativave të pavarura, gjë që pranohet edhe në deklaratën e Ministrisë së Drejtësisë pas takimit.
Përveç kësaj, nga përgjigja e dhënë Portalb.mk, dhe e cituar më sipër, mund të kuptohet se qëndrimi i Ministrisë së Drejtësisë është që grupi i punës për përgatitjen e ndryshimeve në legjislacion nuk do të ketë përfshirje të përhershme të OJQ-ve, por përkundrazi, “të paraqesin propozimet dhe komentet e tyre që do të shqyrtohen nga grupi i punës” dhe se “ata do të kenë mundësi të marrin pjesë në atë seancë… dhe të shpjegojnë propozimet“.
Ky qëndrim është i ndryshëm nga rekomandimet e OSBE/ODIHR-it, të cilat mund të lexohen edhe në tekstin e Portalb.mk, por edhe nga rekomandimet e Qeverisë, sepse Këshilli për Bashkëpunim të Qeverisë me Shoqërinë Civile më 26.03.2026 “vlerësoi se përfshirja aktive e organizatave të shoqërisë civile është e nevojshme në ndryshimin e legjislacionit zgjedhor”. Dhe se për këto arsye Këshilli… “rekomandon që kur të hapet procesi për ndryshimin dhe plotësimin e Kodit Zgjedhor, grupi punues i koordinuar nga Ministria e Drejtësisë duhet të përfshijë edhe anëtarë nga organizatat e shoqërisë civile, të cilët do të nominohen nga Këshilli, pas thirrjes publike të publikuar më parë”.
Një rekomandim i tillë i është drejtuar Ministrisë së Drejtësisë, dhe sipas informacionit të fundit të “Vërtetmatësit” nga 29.03.2026, Këshilli ende nuk ka marrë përgjigje nga Ministria e Drejtësisë.
Pa pjesëmarrjen e LSDM-së, pjesëmarrja e OJQ-ve në ndryshime merr peshë
Më datë 29.03.2026 përfaqësuesit e LSDM-së në grupin punues për ndryshimin e Kodit Zgjedhor nuk u paraqitën në takimin e katërt të këtij organi që udhëheq procesin e përgatitjes së ndryshimeve në kuadër të MD-së. Kështu, LSDM-ja në një farë mënyre shprehu dhe realizoi protestën sepse shumica e qeverisë votoi në Kuvend ndryshimet e Ligjit për Qeverinë teknike, me të cilat e ashtuquajtura “Qeveri e Przhinës” e prezantuar për zgjedhjet e vitit 2016 nuk do të ekzistojë më pas zgjedhjeve të ardhshme, si një lloj zgjidhjeje kalimtare për të dalë nga kriza e atëhershme politike.
Edhe pse ky veprim i LSDM-së u njoftua nga kryetari i partisë Venko Filipçe më 28.04.2026 dhe megjithëse reagimet fillestare nga përfaqësuesit e partive të tjera ishin se trupi punues duhet të vazhdojë me ndryshimet e Kodit Zgjedhor, ende nuk është e qartë nëse ky vendim i LSDM-së është i një natyre të përhershme dhe afatgjatë. Por sidoqoftë, fakt është se grupi i punës në Ministrinë e Drejtësisë aktualisht funksionon dhe mund të vazhdojë të funksionojë pa përfaqësuesit e LSDM-së.
Në një kontekst të tillë, pjesëmarrja e përfaqësuesve të OJQ-ve në grupin e punës në të gjitha takimet e tyre dhe njohja me të gjitha ndryshimet e konceptuara dhe të propozuara të Kodit Zgjedhor brenda grupit punues, fiton edhe më shumë rëndësi. Sepse në këtë mënyrë sektori civil do të jetë një lloj kontrolluesi i të gjithë procesit dhe do të jetë në gjendje të marrë pjesë aktive dhe vazhdimisht me propozimet e tyre.
Burimi: lajmpress.org